Ekspedisi Gagau- Menjejak Dinosaur 2014 Berjaya, Dinosaur berusia Jura-Kapur Pernah Wujud di Terengganu?

Di ucapkan selamat datang kepada 'Rakyat Malaysia yang Hilang' 65 Juta Tahun Lampau.

Gambar menunjukkan jejak kaki Sauropod yang terfosil pada singkapan batuan. - Gambar Berita Harian.

Sejarah Sains Malaysia tercipta. Awal hari ini (16 Novermber 2014), satu sidang media yang diadakan di Kuala Terengganu yang melibatkan sekumpulan penyelidik dan pensyarah beberapa universiti tempatan mengenai penemuan fosil dinosaur termasuklah bekas tapak kaki, tulang serta gigi di Gunung Gagau, Hulu Terengganu dalam satu Ekspedisi Gagau- Menjejak Dinosaur 2014.

Ekspedisi Gagau- Menjejak Dinosaur 2014 yang dilaksanakan oleh Jabatan Mineral dan Geosains Malaysia dan Kumpulan Geologi (KWG) yang dianggotai oleh pensyarah dan penyelidik beberapa universiti tempatan bersama Jabatan Perhilitan dan Lembaga Kemajuan Terengganu Tengah (KETENGAH) itu dijalanka pada 13 hingga 23 Oktober 2014 lalu.

Ekspedisi itu disertai persyarah dan penyelidik dari Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM), Universiti Malaya (UM), Universiti PETRONAS dan Universiti Malaysia Kelantan (UMK).

Gambar menunjukkan Iguanodron. gambar Berita Harian.

Ekspedisi Gagau-Menjejak Dinosaur 2014 itu telah membawa kepada penemuan fosil gigi, kesan tapak kaki pada singkapan batuan dan juga tulang dinosaur spesies Theropod, Iguanodontid dan Sauropod di Sungai Chinchin, Tasik Kenyir.

Selain jumpaan-jumpaan fosil dinasour itu, fosil tumbuhan, kayu terpetri dan singkapan batu arang di Sungai Pertang turut ditemui.

Menurut Ketua Pengarah Jabatan Mineral dan Geosains Malaysia, Datuk Yunus Abd. Razak, penemuan membanggakan itu adalah penemuan pertama di Malaysia. Menurutnya lagi, fosil tersebut dianggarkan berusia 200 juta tahun hingga 65 juta tahun, sekaligus membuktikan kewujudan habitat dinosaur di negeri itu suatu masa lampau.

Illustrasi kesan jejak Iguanodon dan kesan tapak kaki iguanodon yang telah terfosil. gambar Berita Harian.

KP JMG berkata, dinosaur spesies Iguanodintid dan Sauropod adalah hidupan pemakan tumbuhan (herbivor) manakala Therapod adalah dinosaur pemngsa yang memakan daging (karnivor).

Jabatan Mineral dan Geosains (JMG) dalam laman rasminya menyatakan, JMG akan meneruskan usaha secara lebih terperinci dan pihak kerajaan negeri Terengganu dalam menyokong penuh usaha tersebut serta bersedia menyediakan bantuan sewajarnya bagi menjayakan projek berkenaan.

Menurut JMG lagi, hasil penemuan ini dan penemuan-penemuan akan datang kelak akan memberikan kekuatan dan nilai tambah kepada usaha merealisasikan hasrat menjadikan Geopark Tasik Kenyir sebagai geopark Kebangsaan dan diiktiraf sebagai Geopark Global Unesco.

Kesan tapak Therapod yang telah terfosil.

Ditanya ramuan kejayaan dan inspirasi kepada ekspedisiyang gemilang ini, beliau berkata, penemuan fosil dinosaur lebih 20 spesies di Dataran Tinggi Korat, Thailand lah yang menjadi pembakar semangat untuk mencari dinosaur di Terengganu.

Penemuan fosil dinosaur ini juga membuka dimensi baru ilmu geologi tempatan mahupun antarabangsa disamping dapat memberi lonjakan impak terhadap industri eko-pelancongan negara.

Gunung Gagau terletak di sempadan Terengganu-Pahang-Kelantan berdekatan kawasan Tasik kenyir. Gunung Gagau mempunyai batuan berusia Jura-Kapur selain Gunung Panti di Johor yng mempunyai usia yang sama.

Sumber: Laman Rasmi Jabatan Mineral & Geosains, Berita Harian.

Medan Magnetik Bumi Boleh Menyongsang Kembali

Bayangkan apabila anda bangun tidur, anda dapati arah kompas bagi arah Utara menunjukkan arah Selatan.

Ianya bukanlah sesuatu perkara yang asing bagi bumi. Medan magnetik bumi telah banyak kali berubah- mengikut data kajian sepanjang sejarah evolusi bumi. Melalui data dwikutub kuno medan magnetik bumi, yang berfungsi seperti bar magnet, mengekalkan kekuatan yang sama sepanjang ribuan hingga jutaan tahun, tetapi atas sebab yang tidak pasti, kekuatan berkenaan menjadi semakin berkurangan untuk satu kadar masa tertentu, dan akhirnya medan magnetik bumi berkenaan berubah arah.

Kini, kajian terbaru yang dijalankan sekumpulan pengkaji dari universiti di Itali, Perancis, Columbia serta saintis di Universiti of California, Berkeley, menggambarkan episod penyongsangan medan magnetik bumi yang terjadi pada 786,000 tahun lalu sebenarnya berlaku dalam jangka masa yang amat singkat, kurang daripada 100 tahun -- sebagai perbandingan terhadap purata usia manusia.

Penyongsangan Beri Kesan Grid Elektrik Bumi, Kadar Penyakit Kanser

Penemuan terbaru melalui hasil kajian terkini menyatakan bahawa tahap kekuatan medan magnetik bumi sedang berkurangn pada tahap 10 kali ganda lebih pantas daripada kadar normal, yang mana diakhirnya sebahagian geofizik meramalkan episod penyongsangan medan magnetik bumi yang seterusnya berlaku dalam beberapa ribu tahun lagi.

Aktiviti penyongsangan medan magnetik bumi ini adalah peristiwa penting oleh bumi yang dijana oleh bahan besi didalam teras bumi, walaubagaimanapun tiada bencana dahsyat yang pernah direkodkan berhubungkait dengan aktiviti penyongsangan terbabit, namun kajian selanjutnya masih dijalankan dari segi kesan geologi mahupun kesan biologi.

Hari ini, walaubagaimanapun, aktiviti penyongsangan medan mgnetik bumi berpotensi menyebabkan keeadaan huru-hara kepada grid elektrik, lalu mematikan sisitem elektrik yang kita ada kini. Dan sejak medan magnetik bumi yang bertindak sebagai pelindung kepada partikel-partikel bertenaga tinggi dari luar sistem solar dan sinar kosmik dari mengenai permukaan bumi. Zarah-zarah ini, jika memasuki bumi pada kadar yang amat banyak boleh menyebabkan mutasi (perubahan genetik pada suatu jasad hidup), dan meningkatkan bilangan pesakit kanser. Kesan bahaya kepada sistem kehidupan dibumi akan menjadi lebih besar sekiranya fasa-fasa ketika berlaku penyongsangan itu mengambil masa yang panjang kerana ketakstabilan medan magnetik bumi.

Penentuan Umur Daripada Data Volkanik Winward

Data penemuan terbaru berdasarkan pengukuran jaluran medan magnetik bumi di lapisan sedimen tasik kuno yang kini telah terdedah di lembangan Sulmona, di kawasan pergunungan Apennine di timur Rome, Itali. Sedimen tasik terbabit terdiri daripada lapisan debu-debu gunung berapi yang meletus di wilayah volanik Roman, kawasan luas yang terdiri daripada jujukan tasik yang terjadi akibat letusan gunung berapi termasuklah gunung yang meletus berdekatan Sabatini, Vesuvius dan Alban Hills.

Pengkaji Itali yang diketuai Leonardo Sagnotti, pensyarah di Institut Geofizik dan Vokanologi Rome mengira arah medan magnetik bumi yang trbentuk didalam batuan sedimen terbabit di bawah permukaan tasik kuno terbabit.

Sprain dan Renne menggunakan kaedah penentuan usia melalui kaedah argon-argon (Ar-Ar), salah satu kaedah yang digunakan secara meluas dalam menentukan usia sesuatu batuan, samada ianya beribu tahun atau berjuta tahun lampau usianya, selain menentukan usia lapisan debu-debu gunung berapi bagi lapisan atas dan lapisan bawah untuk menentukan usia sebenar lapisan semasa berlakunya penyongsangan medan magnetik bumi.

Oleh kerana lapisan sedimen kuno tasik berkenaan dimendapkan pada kadar yang laju serta berterusan sepanjang jangkamasa 10,000 ribu tahun, kumpulan berkenaan berjaya menentukan tarikh sebenar lapisan yang menunjukkan penyongsangan medan magnetik bumi, digelar 'Peralihan Matuyama-Brunhes', dianggarkan kira-kira 786,000 ribu tahun lalu. Tarikh ini lebih tepat berbanding kajian terdahulu, yang menetapkan jangkamasa episod penyongsangan pada 770,000 tahun hingga 795,000 tahun lalu.

Ketakstabilan Medan Magnetik Didahului Perubahan 180-darjah

Samada penemuan terbaru ini akan memberi kesan kepada tamadun moden, ianya secara langsung memberi bantuan kepada pengkaji untuk memahami bagaimana dan kenapa kepolaran medan magnetik bumi kerap berubah.

Rekod magnetik daripada kumpulan pengkaji Itali terbabit yang diperolehi juga menunjukkan perubahan mendadak 180-darjah bagi medan magnetik bumi ini diikuti dengan ketidakstabilan medan magnetik bumi selama 6,000 tahun. Ketakstabilan tersebut termasuklah dua kali selang masa bagi kitaran medan magnetik bumi berkekuatan lemah bagi setiap 2,000 tahun antara satu sama lain. Bagi episod penyongsangan penuh kepolaran medan magnetik bumi ini -- akhirnya, menjadi apa yang bumi yang kita kenali kini -- dan kini menuju selang masa bagi kitaran medan magnetik bumi berkekuatan lemah.

Sumber: Earth's magnetic field could flip within a human lifetime

Plat Tektonik Punca Kepupusan Massa?

Kajian sains bumi terkini menunjukkan betapa teruknya bencana kepupusan massa dalam sejarah bumi berkemungkinan mempunyai perhubungan dengan pembentukan superbenua Pangea. Tragedi tersebut bukannya disebabkan impak dari luar bumi - sebaliknya dari sumber yang tidak disangka - daripada proses geologi itu sendiri, jauh dibawah teras bumi.

Ianya dikenali sebagai 'Kepupusan Massa' (The Great Dying).

Kira-kira 252 juta tahun lampau, hampir kesemua kehidupan musnah. Lebih 90 pratus spesies hidupan lautan dan 70 peratus spesies hidupan darat mati. Pokok, tumbuhan, reptilia, ikan, serangga, mikrob - semuanya hampir pupus sepenuhnya.

Gambaran Zaman Trias

Kejadian ini berlaku menandakan pengakhiran zaman Perm hingga ke permulaan ke zaman Trias, jangka waktu dimana zaman kebangkitan dinasaur. Tetapi pada lewat zaman kepupusan Kapur (K-T), zaman dimana dinasaur pupus sepenuhnya 186 juta tahun kemudian, difahamkan ianya bukan disebabkan oleh impak asteroid, hujah kebanyakkan saintis geosains. Penyebab paling utama, masih menjadi misteri yang masih belum terungkap sehingga kini.

Para saintis seluruh dunia telah bertungkus lumus untuk menyelesaikan misteri yang masih menjadi persoalan sehingga berabad lamanya. Sehingga kini pembuktian lebih menjurus terhadap perubahan drastik bumi serta keadaan lautan. Kadar oksigen sangat rendah dalam laut, menjadikan amat sukar kebanyakkan spesies pada masa berkenaan untuk terus kekal hidup. Kadar kandungan gas karbon dioksida dan gas metana di atmosfera bumi pada ketika itu luarbiasa tinggi, sekaligus menyumbang kepada pemanasan major seluruh planet bumi pada masa berkenaan.

Hujan asid membasahi permukaan bumi, dan menjadikan air laut semakin berasid, memberi kesan kepada terumbu karang. Kawasan daratan menjadi tandus dan kering kontang, serta mencetuskan kebakaran-kebakaran hutan. Dari sudut pencuacaan pula, perubahan drastik daripada suhu panas kepada sejuk dalam jangka masa yang amat sekejap sahaja juga memberi kesan, hampir mustahil bagi mana-mana spesies untuk sekurang-kurangnya bertahan dengan situasi cuaca ekstrem berkenaan.

Aktiviti Volkanik menyebabkan pelepasan gas rumah hijau yang amat banyak diruang atmosfera.

Kebanyakkan perubahan-perubahan ini amat berkait rapat dengan dua letupan gunung berapi major - sebuah di kawasan Selatan China pada 260 juta lampau, dan satu lagi di kawasan Utara Rusia (Siberian Trap) pada 251 juta tahun lampau. Dua kejadian letusan volkanik major ini telah melepaskan jumlah karbon dioksida yang amat banyak, lalu berlaku kesan rumah hijau (Greenhouse Effect) dan pemanasan global (Global Warming). Gas karbon dioksida juga telah menjadikan air laut semakin berasid, lalu membunuh banyak hidupan mikro organisma lautan. Letusan juga telah menyebabkan pelepasan gas metana, sebuah lagi jenis gas rumah hijau, lebih dikenali sebagai 'ais metana', tersimpan dilapisan lantai lautan.

Namun begitu, 'drama' sebenarnya telah berlaku lebih awal, menurut kajian daripada beberapa saintis. Perubahan drastik paras lautan telah memberi kesan kepada arah arus lautan dan arah tiupan angin, termasuklah perubahan cuaca.

Dan akhirnya, semua klu adalah berkait antara satu sama lain.



Gambaran Siberian Traps

Apabila Benua Menjadi Satu

Dalam satu kajian yang dicetak bulan ini di Jurnal di Selatan china, Earth Sciences, dua saintis dengan berani menyingkap kembali titik mula perubahan, serta mendapatkan gambaran yang lebih jelas. Berdasarkan kepada Dr. Yin Hongfu dan Dr. Song Haijun dari Universiti Geosains China (China University Of Geosciences, Wuhan), kesemua kejadian yang berlaku yang dijelkn diatas telah berlaku 50 juta tahun sebelum kemuncak kepada bencana dahsyat terbabit.

Menurut kertas kajian terbabit, kesemuanya berlaku seperti berikut (mengikut hiereraki).

Pada 300 juta tahun lalu, pada permulaan kepada zaman Perm, kesemua benua telah bercantum menjadi sebuah superbenua, dikenali sebagai 'Pangae', dan kesemua lautan menjadi satu lautan raksasa dikenali 'Panthalassa'.

Pembentukkan Pangea telah menyaksikan terjadinya gunung-ganang yang tinggi, dan lautan yang amat dalam. Berpaksikan kepada prinsip keseimbangan (Equilibrium Principle), sebuah benua raksasa akan mempunyai lapisan kerak benua yang tebal dan lantai lautan yang amat dalam. Perubahan paras lautan ini telah memberi kesan terhadap biodiversiti lautan cetek. Perubahan ini juga telah mencetuskan perubahan kepada arah arus lautan serta arah tiupan angin, mencetuskan perubahan cuaca global pada masa berkenaan.

Tambahan pula, kawasan benua yang luas telah menyebabkan perluasan kawasan gurun dan tandus, lalu menjadikan banyak tumbuhan musnah.

Apabila kesemua kawasan daratan bersatu, sebahagian plat tektonik menyusup dibawah sebahagian benua lain dan tersusup jauh kedalam bahagian mantle bumi. Buktinya termasuklah perubahan titik magnetik bumi secara menyongsang yang berlaku pada jangka masa berkenaan, yang dipanggil 'Penyongsangan Magnetik Illawarra'.

Kesan kepada pennumpukkan bahan sejuk berdekatan tras bumi kemungkinan telah menyebabkan pembentukkan jambul mantle 'mantle plume' - daripada proses thermokonveksi, pengkaji-pengkaji lain turut memberi cadangan. Jambul super (Super-plume) terbabit boleh secara mendadak mendekati kawasan permukaan bumi pada dua kawasan berbeza seterusya menghasilkan magma banjir - seperti yang berlaku di China pada 260 juta tahun lampau dan di Rusia 251 juta tahun lampau.

Super-jambul yang mencetuskan banjiran basalt.

 Pada masa berkenaan, semua kehidupan hampir pupus sepenuhnya.

Secara ringkas, kertas kajian terbabit mempersoalkan tentang episod kepupusan massa yang mempunyai perkaitan rapat dengan pembetukkan Pangea, yang menyaksikan peningkatan kepada paras lautan dan perubahan cuaca, tetapi juga berkait dengan apa berlaku dibawah permukaan bumi.

Masalah dengan Pangea

Walaubagaimanapun, kebanyakkan saintis tidak menyetujui teori yang Pangea merupakan penyebab utama kepada bencana kepupusan tersebut. Kebanyakkannya menmpersoalkan pembentukan Pangea berlaku terlalu awal, manakala kepupusan pula berlaku terlalu pantas, untuk dua kejadian itu berkaitan.
Selain itu, pengkaji lain berpendapat bahawa perubahan paras air laut juga memainkan peranan yang penting dalam episod kepupusan ini.

Kesimpulan

Perkaitan rapat antara aktiviti dalaman bumi, aktiviti permukaan bumi, dan permulaan kepada episod evolusi bumi sebagai tema utama dalam kajian sains bumi yang memerlukan penyiasatan lanjut.

Sumber: Geologypage

'Tulang Peha Makhluk Asing' di Planet Marikh?

Sekeping gambar tulang bertarikh 14 Ogos 2014 yang dirakam oleh robot pintar milik NASA, Curiosity di planet Marikh menimbulkan perdebatan hangat di alam maya dan seterusnya mewujudkan satu persoalan besar. Benarkah sebenarnya wujud sebuah kehidupan di Marikh?

Gambar bertarikh 14 Ogos 2014 ini oleh Curiosity dari Marikh menimbulkan tanda tanya: Wujudkah kehidupan disana?

Bagi peminat makhluk asing dan objek terbang tidak dikenali (UFO), ini sememangnya satu bukti yang amat kukuh bagi membolehkan satu andaian jelas tentang sebuah kehidupan, sekurang-kurangnya makhluk bertulang pernah hidup di planet merah terbabit.

Gambat terbabit dirakam dengan menggunakan MastCam Curiosity Rover pada 14 Ogos 2014. Imej berkenaan digambarkan sebagai tulang peha sebuah mahkluk vertebrata dewasa yang pernah wujud di alam, sekurang-kurangnya.

Curiosisty Rover, robot pintar dari NASA di Marikh.

Sebelum itu, pada 7 April 2014 lalu, Curiosity sekali lagi menjadi tumpuan dunia di alam maya apabila berjaya merakam sekeping gambar pemandangan dimana terdapat objek bersinar-sinar kelihatan sayup-sayup dari kejauhan di permukaan planet Marikh.


Curiosity adalah sebuah robot pintar berkuasa solar yang dioperasikan dibawah pihak NASA bagi kajian menyeluruh untuk memahami, mendapatkan maklumat terperinci serta mengkaji kemungkinan-kemungkinan terdapatnya bukti-bukti kehidupan di sekitar planet Marikh dibawah projek Makmal Sains Marikh (Mars Science Laboratory, MSL). Curiosity berlepas dari bumi pada 26 November 2011 dan selamat mendarat di Marikh pada 6 Ogos 2012.

Sumber: The Independent